Kontrol çaprazlamasında, fenotipi bilinen fakat genotipi bilinmeyen bir birey ile homozigot çekinik bir birey çaprazlanır
Örneğin, bezelye bitkisinde mor çiçekli bir bireyin genotipini belirlemek için mor çiçekli birey ile beyaz çiçekli (mm) bir birey çaprazlanır
Bu çaprazlama sonucunda oluşan bireylere bakılarak genotipi bilinmeyen bireyin genotipi belirlenir
Dihibrit çaprazlama şu şekilde yapılır: 1. Karakterlerin belirlenmesi. 2. Ebeveyn genotiplerinin belirlenmesi. 3. Gametlerin oluşumu. 4. Döllenme. 5. Fenotiplerin belirlenmesi. Dihibrit çaprazlama örnekleri: Tohum rengi ve tohum şekli. Çiçek rengi ve çiçek kokusu. Dihibrit çaprazlama, kalıtımın temel ilkelerini anlamaya yardımcı olur ve yeni genotip ve fenotiplere sahip bitkiler ve hayvanlar yetiştirmek için kullanılabilir.
Genotipleri RrBb olan dihibrit iki bireyin çaprazlanması sonucu oluşabilecek genotip çeşit sayısı 9, fenotip çeşit sayısı ise 4'tür. Genotip oranı: 1:2:1:2:4:2:1:2:1. Fenotip oranı: 9:3:3:1. Bu oranlar, Mendel'in dihibrit çaprazlama yasalarına göre belirlenir.
8. sınıf kalıtım, genotip, fenotip ve çaprazlama kavramları şu şekilde açıklanabilir: Kalıtım: Canlılarda bulunan özelliklerin döllenme yoluyla nesilden nesile aktarılmasıdır. Genotip: Canlının sahip olduğu genlerin toplamıdır. Fenotip: Canlının genetik yapıya göre oluşan dış görünüş özellikleridir. Çaprazlama: Eşeyli üreyen canlılarda erkek ve dişi üreme hücrelerinin birleştirilmesiyle yavru bireyler elde edilmesi olayıdır. Ayrıca, tek karakter çaprazlamaları ve bu çaprazlamaların sonuçları da şu şekilde açıklanabilir: Tek karakter çaprazlamaları: Eşeyli üreyen canlılarda karakterlerin nesilden nesile aktarılmasının gösterilmesine denir. Sonuçlar: Melez sarı iki bezelyenin çaprazlaması: %50 melez, %50 arı döl; %75 sarı, %25 yeşil. Arı döl yeşil tohumlu bezelye ile melez sarı tohumlu bezelyenin çaprazlaması: %50 sarı, %50 yeşil. Saf döl düzgün tohumlu bir bezelye ile buruşuk tohumlu bir bezelyenin çaprazlaması: Tüm bezelyelerin genotipi Dd, fenotipi ise %100 düzgün ve %100 heterozigot.
BBxBb çaprazlanması sonucu genotip oranları şu şekildedir: - BB: %50 - Bb: %50 Fenotip oranları ise: - B: %100 (hepsi baskın fenotip) Bu çaprazlama, monohibrit çaprazlama örneğidir ve genotip oranı 1:1, fenotip oranı ise 1:0 (tamamen baskın) olarak sonuçlanır.
AaDD ve AaDd genotiplerinin çaprazlanması sonucunda genotip oranı şu şekilde oluşur: - Gamet oranları: ¼ AD, ¼ Ad, ¼ aD, ¼ ad. - Genotip oranı: (1:2:1) x (1:2:1) = 1:2:1:2:4:2:2:1:2:1. Bu durumda, genotip çeşidi 9 farklı kombinasyondan oluşur. Fenotip oranı ise (3:1) x (3:1) = 9:3:3:1 şeklinde olur.
Kontrol (test) çaprazlama ve geri (back) çaprazlama arasındaki temel fark, amaç ve kullanılan bireylerde yatmaktadır: 1. Kontrol Çaprazlama: - Amaç: Baskın fenotipe sahip bir bireyin (genotipi belirsiz) homozigot mu yoksa heterozigot mu olduğunu belirlemek. - Kullanılan Bireyler: Baskın fenotipe sahip birey, çekinik homozigot bir bireyle çaprazlanır. 2. Geri Çaprazlama: - Amaç: Belirli bir genetik özelliği bir bireyden diğerine aktarmak. - Kullanılan Bireyler: Genellikle bir melez birey, ebeveynlerinden biriyle veya genetik olarak benzer bir bireyle çaprazlanır. Özetle, kontrol çaprazlama genotip belirlemeye odaklanırken, geri çaprazlama genetik özellik aktarımına odaklanır.
Dihibrit çaprazlamada genotip ve fenotip oranları şu şekilde bulunur: Fenotip oranı: Dihibrit çaprazlamada fenotip oranı 9:3:3:1 şeklindedir. Genotip oranı: Genotip oranı ise 1:2:1:2:4:2:1:2:1 olarak ifade edilir. Bu oranlar, Punnett karesi yöntemi kullanılarak hesaplanabilir. Örnek bir dihibrit çaprazlama ve Punnett karesi gösterimi şu şekildedir: Erkek gametler: ¼ MD, ¼ Md, ¼ mD, ¼ md. Dişi gametler: ¼ Md, MMDd, MMdd, MmDd, Mmdd. Bu gametler Punnett karesine yerleştirilip çaprazlandığında, F2 dölü elde edilir. Dihibrit çaprazlama ve Punnett karesi ile ilgili daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: bikifi.com; ogmmateryal.eba.gov.tr.
Eğitim
Kromoplast hangi renk pigmenti içerir?
KPSS a grubu ile mühendis olunur mu?
KPSS a grubu memurluk mu?
Kırmızı gözlü ağaç kurbağası hangi canlı grubundadır?
Küpün 8 yüzü mü 6 yüzü mü?
Kuantum dünyasında gerçeklik nasıl oluşur?
KPSS 60 puan ile memur olunur mu?
Kütüphanede kaç saat rezervasyon yapılır?
LGS'da 450 puan kaç sıralama?
Lejantı olmayan harita nasıl kullanılır?
Kurum içi yatay geçişte ortalama önemli mi?
Laktik asit ne işe yarar?
Kromozom sayısı ayırt edici bir özellik midir?
Koruyucu yüzey aktif maddeler nelerdir?
Laboratuvarda kullanılan huni çeşitleri nelerdir?
Kurtuluş savaşında hangi devletlerle ittifak yapıldı?
LGS en çok hangi ders zorlar?
KPSS 90 puan almak için kaç net gerekir?
Kütüphanelerde danışma görevlisi ne iş yapar?
Kırgızistan'da pilotaj eğitimi hangi dilde?
Kütüphanede belgelik nedir?
Küresel ısınma stratosferi etkiler mi?
Kontrol çaprazlamasında hangi genotipler çaprazlanır?
Kuzeydoğu Anadolu Fayı hangi faylarla birleşir?
Libya çöl iklimi mi Akdeniz iklimi mi?
KPSS 2 merkezi atamada hangi nitelikler var?
KPSS'de en zor soru dağılımı hangi derstir?
Laktoz hangi disakkarittir?
Koryon zarı tüm canlılarda bulunur mu?
Lipidlerin katabolizması nedir?
Küresel ve eksenel simetri arasındaki fark nedir?
KPSS Matematik 30 soruda hangi konular var?
KPSS 3. tercih sonuçları nasıl öğrenilir?
Kulak salyangozunda kaç tane zar bulunur?
Köklü sayılarda dereceler neden toplanır?
Köklü sayıların özellikleri nelerdir?
KPSS genel atama ne zaman yapılacak?
LB ve LBF farkı nedir?
Köklü sayılar neden zor gelir?
Kurtuluş Savaşında hangi ülkelerden yardım geldi?