Hukukta "olağan akış karinesi" , fiili karine olarak da bilinir ve hakim tarafından, bilinen bir vakıadan yola çıkarak bilinmeyen bir durum hakkında sonuç çıkarılması anlamına gelir
Bu tür karineler, kanundan doğmaz; yaşam tecrübelerinden ve insanların genel sosyal davranışlarından çıkarılan sonuçlardır
"Hayatın olağan akışı" kriteri, Yargıtay ve diğer üst derece mahkemelerinde, pek çok alandaki hukuki problemlerin çözülmesinde, bir yorum kuralı olarak kullanılmaktadır
Örneğin, bir meyhaneden çıkan ve yalpalayarak yürüyen bir kişinin sarhoş olması, hayatın olağan akışı karinesine örnek olarak gösterilebilir
Ayrıca, Yargıtay'a göre, bir olayın hayatın olağan akışı içerisinde nitelendirilebilmesi için, kişilerden soyutlanarak süreklilik kazanmış, alışılmış bir tabiat olayı ya da iradi bir insan davranışı olması gerekir
Olağan durum, hukuk bağlamında, olağan hukuk yolları ve olağan yönetim usulleri gibi kavramları ifade edebilir. Olağan hukuk yolları, henüz kesinleşmemiş karar ve hükümlere karşı başvurulan itiraz, istinaf ve temyiz gibi yasal yolları içerir. Olağan yönetim usulleri ise, olağanüstü hal ilan edilmediği durumlarda geçerli olan yönetim biçimleridir. Bu usuller, Anayasa ve ilgili kanunlara göre belirlenir ve uygulanır.
Hukukta karine, bir varsayımın aksi ispatlanıncaya kadar doğru olduğunun kabul edilmesidir. Karine, bilinen bir olgudan bilinmeyen bir olgunun çıkarımıdır. İki ana kategoriye ayrılır: 1. Kanuni Karine: Kanunda yer alan karineler, aksi ispat edilebilirse adi kanuni karine, edilemezse kesin kanuni karine olarak adlandırılır. 2. Fiili Karine: Hukuk kuralı olmaksızın, yaşam deneyimlerine dayanarak yapılan çıkarımlar. Karine, hukuki süreçlerde delil veya kanıt olarak kullanılır.
Fiili karine ve kanuni karine arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Kaynağı: - Fiili karine, herhangi bir hukuk kuralına dayanmaz; hakimin takdirine bağlıdır. - Kanuni karine, kanunda açıkça belirtilen bir düzenlemeye dayanır. 2. İspat Yükü: - Fiili karine, aksi ispat edilebilen çıkarımlardır; yani taraflar karinenin aksini kanıtlayabilir. - Kanuni karine, aksi ispat edilemeyen veya aksi ispat edilebilir olarak ikiye ayrılır. 3. Örnekler: - Fiili karine örneği: Bir bardan çıkan ve yalpalayarak yürüyen birinin sarhoş olması ihtimali. - Kanuni karine örneği: Babalık karinesi; aksi iddia edilebilir. Özetle, fiili karineler daha esnek olup, hakimin takdirine dayalıdır; kanuni karineler ise kanunda açıkça belirtilmiştir ve ispat yükü açısından farklı kategorilere ayrılır.
Hukukta karinenin ispatı, karinenin türüne göre değişiklik gösterir: Kanuni karine: Kanuni karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıayı ispatlamakla yükümlüdür. Fiili karine: Fiili karineye dayanan taraf, karineye temel olan maddi vakıayı ispatlamalıdır. Örneğin, babalık karinesi kanuni karine olup, aksi iddia edilebilir. Özetle, karinenin varlığı ispat yükünü tersine çevirmez; karineye dayanan taraf, yine ispat yükündedir.
Usul hukuku ve maddi hukuk kavramları, hukuk sisteminin iki temel alanını ifade eder: 1. Maddi Hukuk: - Tanım: İnsanların kabul edilmiş sosyal normlara göre nasıl davranmaları gerektiğini belirleyen hukuk kurallarıdır. - Örnek: Borçlar Hukuku'nda "Borçlu, alacaklıya ödeme yapmakla yükümlüdür." ifadesi. 2. Usul Hukuku: - Tanım: Maddi hukuktan doğan hakların nasıl kullanılacağını belirleyen, yargılama ve takip yollarını gösteren hukuk kurallarıdır. - Örnek: Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu. Özetle, maddi hukuk hak ve borçları doğrudan düzenlerken, usul hukuku bu hakların nasıl uygulanacağını ve yargı süreçlerinin nasıl yürütüleceğini belirler.
Hukukta karine çeşitleri şunlardır: Kanuni Karine: Kanunda öngörülen karineler, aksi ispat edilebilirlik durumuna göre ikiye ayrılır: Adi (Kesin Olmayan) Kanuni Karine: Aksi ispat edilebilen karinelerdir. Kesin (Adi Olmayan) Kanuni Karine: Aksinin ispatı mümkün olmayan karinelerdir. Fiili Karine: Hukuk kuralı ile bağlı olmaksızın, hakimin tecrübe kurallarına dayanarak çıkardığı sonuçlardır. Ayrıca, karine temeli ve karine sonucu olmak üzere iki parçadan oluşur.
Hukuk
Ordu AK Parti milletvekili kim?
Numarataj belgesi nasıl alınır?
Montesqueiu neyi savunur?
Mirasçılar muhdesat davası açabilir mi?
Miras intikali kaç yıl içinde yapılmalı?
Nitelik kodu 7329 ve 7363 ile 7365 arasındaki fark nedir?
Muharip gaziler derneği ne iş yapar?
Müsadere ve el koyma aynı şey mi?
Noter defter girişi nasıl yapılır smmm?
Ordu Büyükşehir Belediyesi hangi parti?
Mübadiller neden göç etti?
Mülkiyet hakkı kullanma yararlanma ve tasarruf yetkileri nelerdir?
Noterden veraset ilamı nasıl alınır?
Nazır ne iş yapar?
Nikahta şahit tutmak şart mı?
Mülga 251 ve 252 ne demek?
Müteahhitlik başvurusu ne kadar sürer?
Müstakil ev tapusu nasıl anlaşılır?
Müşteki davaya katılmazsa ne olur?
Müstehcenlik ve hayasızca hareket arasındaki fark nedir?
MİT Muhafızları hangi rütbe?
Müzekkere ne demek?
Müşterek imza ne demek?
Ordu'da patpat neden yasak?
Mülkiyet sahibi hangi sorumluluklara sahiptir?
Olay yerinde ceset varsa kim inceler?
Negatif ve pozitif statü hakkı arasındaki fark nedir?
Nüfus ve vatandaşlık işleri hangi bakanlığa bağlıdır?
Noter olmak için kaç yıl okumak gerekir?
Mülkiyet hakkı tespiti davası ne kadar sürer?
Müge Anlı'daki Bursa cinayeti nasıl oldu?
OAS ne iş yapar?
Müdâfaa-i hukuk ve cemiyet-i milliye aynı mı?
Mustafa Sarıgül TDP'den ayrıldı mı?
Noterden muvafakat almak ne demek?
MSB uzman memur ne iş yapar?
Müteveli heyeti tarafından uygun görülmüştür ne demek?
Mütalaada bulunmak ne demek hukuk?
MSB personel alımı başvuru kılavuzu nereden bakılır?
Mülhak vakıflar ne demek?