Makam , bir dizi üzerindeki ezgisel gidiş, yani seyirdir. Her makamın bir dizisi vardır ve bu dizi, seslerin dereceli ve seyir özelliklerini ihtiva ederek kullanıldığında makam olarak adlandırılır. Makamların karar sesleri, güçlüleri, yedenleri ve asma kararları olur
Ezgi ise, belirli bir özel dizinin sesleri üzerinde belirli bir örgü kalıbına göre dolaşarak belirli bir duygu elde etmeyi sağlayan bir yapıdır
Türk halk müziğinde makam terimi, daha çok tavır, üslup, kalıp ezgi veya şiirdeki bazı unsurları belirtmek için kullanılır
Aşık edebiyatında ise her türün özel bir ezgisi vardır ve bu ezgilere makam adı verilir
Türk halk müziğinde ezgiler, yapı bakımından iki ana türe ayrılır: 1. Uzun havalar: Serbest tartımlı, düzenli ritim özelliği göstermeyen ezgilerdir. Örnekler: hoyrat; maya; bozlak; ağıt; deyiş; nefes. 2. Kırık havalar: Ritmik karakterleri ve ölçüleri belirgin olan ezgilerdir, genellikle oyun havalarıdır. Örnekler: karşılama; halay; bar; horon; zeybek. Ayrıca, türkülerin ezgilerine göre "usullü" (ölçülü) ve "usulsüz" olarak da bir ayrımı vardır.
Makam, Türk sanat müziğinde ses dizilerinin (gam) belirli kurallar çerçevesinde kullanılmasıdır. Tasavvufta ise makam, kulun tekrar etmek suretiyle kazandığı ve kendisinde özellik haline getirdiği edepler ve ahlak veya kulun riyazet ve mücahede ile ulaştığı derece anlamına gelir.
Türkü ve ezgi arasındaki farklar şunlardır: - Ezgi, bir müzik parçasının temel melodik yapısını ifade eden genel bir terimdir. - Türkü ise, belirli bir tema etrafında şekillenen, genellikle anonim olan ve sözlü halk müziği ezgilerini kapsayan bir formdur. Özetle, her türkü bir ezgiye sahiptir, ancak her ezgi bir türkü olmayabilir.
Türk müziğinde makamlar üç ana kategoriye ayrılır: 1. Basit makamlar: Tam dörtlü ve tam beşlilerin birleşmesiyle oluşur. 2. Bileşik makamlar: Çeşitli makamların birleştirilmesiyle oluşur. 3. Şedd (Göçürmeli) makamlar: Makamın dizisi bozulmadan karar sesinin farklı bir perdeye taşınmasıyla oluşur. Günümüzde 150 kadar makam kullanılsa da, çoğunlukla eser verilen makam sayısı 40 civarındadır.
Bazı türkülerin makamları: "Hasret Deliçe Eser Rüzgâr Rüzgâr Gönülde" türküsü Acemaşiran makamındadır. "O Yar Gelir" türküsü Uşşak makamındadır. "Deniz Üstü Köpürür" türküsü Hüseyni makamındadır. "Ne Feryat Edersin Divane Bülbül" türküsü Hüseyni makamındadır. Türkülerin makamları, kullanılan kaynaklara göre değişiklik gösterebilir. Türk sanat müziğinde yaygın olan makamlar arasında basit makamlar (Çargah, Buselik, Kürdî, Rast, Uşşak, Hicaz vb.), bileşik makamlar (Ferahfeza, Dilkeşide, Ruy-i Irak) ve şed makamlar (Acemaşiran, Sultan-ı Yegâh, Nihavent) bulunur.
Uşşak makamında bulunan makamlar şunlardır: Uşşak dörtlüsü. Buselik beşlisi. Rast beşlisi. Uşşak makamının perdeleri: Dügâh, Segâh, Çargâh, Nevâ, Hüseyni, Acem, Gerdâniye ve Muhayyer'dir.
Ezgi ismi, belli bir kurala göre oluşturulan ve kulakta haz uyandıran ses dizisi, nağme, melodi anlamına gelir. Ayrıca, şu anlamlara da gelir: üstünlük, ileri görüş; sabah aydınlığı, alacakaranlık; beste, makamla söylenen manzum söz. Ezgi ismi Türkçe kökenlidir.
Kültür ve Sanat
Mezuniyet yıllığı ve albüm aynı şey mi?
Makam ve ezgi nedir?
Michael Jackson kiminle evlendi ve boşandı?
Mezar stelleri hangi uygarlığa aittir?
Matrucska bebek hangi ülkenin?
Marpuç ne anlama gelir?
Makromenin faydaları nelerdir?
Manga okumak için hangi tür?
Manga ve anime arasındaki fark nedir?
Manyak sözler nelerdir?
Mimari neden önemli ve etkilidir?
Mardin Midyat mı daha güzel Artuklu mu?
Mehmet Akif Ersoy hangi kanalda program yapıyor?
Meksika neden iki dil kullanıyor?
Mezar taşları neden farklı?
Meddah ne anlatır?
Melankoli akorları nasıl çalınır?
Migros'un adı neden Migros?
Mavicilerin en önemli temsilcisi kimdir?
Mansiyon ödülü kimlere verilir?
Mirza ne anlama gelir?
Masif TV üniteleri modası geçti mi?
Mendili eline mendil verdim geline hangi yöreye ait?
Matador neden el matador denir?
Melodika çalmak için hangi uygulama?
Milli ve manevi kültür ögeleri nelerdir?
Michael Jackson'ın en iyi dans performansı hangisi?
Melez çocuk hangi özellikleri taşır?
Mizah ne anlama gelir?
MHA ne anlatıyor?
Mekan tasviri nedir örnek?
Mardin gümüş takıları nelerdir?
Meyve natürmorta hangi açıdan bakılır?
Mihver devletler kimlerdir?
Masallarda kaç çeşit kahraman vardır?
Milli kıyafetlerimiz neden önemlidir?
Mero olabilir şarkı sözü kime ait?
Mani ve koşma arasındaki fark nedir?
Mitolojik yıldız isimleri nelerdir?
Mehter Marşı dünyanın en eski askeri bandosu mu?