Mensur şiirin ilk örneği , 1842 yılında Aloysius Bertrand'ın yayımladığı "Gaspard de la Nuit" adlı eserdir
Türk edebiyatında ise mensur şiirin ilk örnekleri, Tanzimat Dönemi'nde Batı edebiyatından yapılan çevirilerle görülmeye başlar. Şinasi'nin tiyatro eserlerindeki bazı bölümler bu yönde bir eğilim gösterse de, türün Batılı anlamdaki ilk örnekleri Halit Ziya Uşaklıgil tarafından yazılmıştır
Mensur şiire duyulan ihtiyaç, şiirdeki geleneksel kalıplardan kurtulma ve bireysel duyguları özgün bir şekilde ifade etme isteğinden kaynaklanmaktadır. Mensur şiirin ortaya çıkışı, edebiyatın modernleşme sürecine denk gelir. Ayrıca, mensur şiir, şiirin ahengini düzyazı formunda muhafaza etme imkanı tanır.
Şiir, duygu, hayal ve düşüncelerin ahenkli ve etkileyici bir dil ile belirli bir düzen içinde aktarılmasıdır.
Şiirin bazı özellikleri: Duygu, hayal ve düşünceler: Şiir, duygu, hayal ve düşüncelerin bir düzene bağlı olarak, çekici ve etkileyici bir dil ve ahenkli mısralar içinde aktarılmasıdır. Ölçü ve uyak: Hece ölçüsü, aruz ölçüsü veya serbest ölçü gibi farklı ölçü kalıpları kullanılabilir. İmge ve sembol: Somut nesneler veya olaylar aracılığıyla soyut kavramlar ifade edilir. Yoğunluk ve özlülük: Az sözcükle çok şey anlatma sanatı esastır. Estetik kaygı: Şiir, sadece anlamıyla değil, biçimsel özellikleriyle de değerlendirilir. Konu sınırı yok: Şiirin konusu sınırsızdır; şairler istediği konuda yazabilir. Kendine özgü dil: Şiir, kendine özgü bir dile sahiptir; mecazlar, söz sanatları ve farklı tamlamalar içerir.
Mensur, Arapça kökenli bir kelime olup "düzyazı" anlamına gelir. Mensur kelimesinin diğer anlamları: saçılmış, dağılmış; ölçüsüz, uyaksız, manzum olmayan söz. Ayrıca, mensur, ölçülü bir yazı türü olan nazımın karşıtıdır.
Şiirin bölümleri (nazım birimleri) şunlardır: Mısra (Dize). Beyit. Dörtlük. Bent. Ayrıca, şiirin nazım şekli ve nazım türü gibi daha geniş yapısal unsurları da vardır. Nazım şekli, kafiye örgüsü ve mısra sayılarına göre manzumelerin aldığı biçimdir.
Mısra (Dize): Şiirin her bir satırına verilen isimdir. Bir ölçüye uygun olarak söylenmiş beytin yarısına da mısra denir. Tek mısralık şiirler de olabilir. Beyit: Anlamın iki mısrada tamamlandığı nazım birimidir. Özellikle divan edebiyatı şairleri tarafından sıkça kullanılan beyit, günümüze kadar ulaşmıştır. Bir beytin her dizesi kendi içinde bir bütün olabildiği gibi, birinci dizedeki anlam ikinci dizede de sürebilir. Örnek beyit: > Ana gibi yar olmaz, İstanbul gibi diyar Güleni şöyle dursun, Ağlayanı bahtiyar. (Necip Fazıl Kısakürek)
Şiir örnekleri için aşağıdaki eserler incelenebilir: Necip Fazıl Kısakürek - Kaldırımlar: > "Sokaktayım, kimsesiz bir sokak ortasında; Yürüyorum, arkama bakmadan yürüyorum. Yolumun karanlığa saplanan noktasında, Sanki beni bekleyen bir hayal görüyorum". Sezai Karakoç - Balkon: > "Çocuk düşerse ölür çünkü balkon Ölümün cesur körfezidir evlerde Yüzünde son gülümseme kaybolurken çocukların Anneler anneler elleri balkonların demirinde". Cahit Zarifoğlu - Anılarda Gül Yaprağı: > "Anılar defterinde gül yaprağı Gibi unutuldum kurudum Başıma düşmüş sevda ağı Bir başıma tenhalarda kahroldum Sen kimbilir, rüzgârlı eteklerinle Kimbilir hangi iklimdesin, ben Sensiz bu sessizlikle Deli gibiyim sensiz". Turgut Uyar - Senfoni: > "Önce sesin gelir aklıma Çaresiz kaldıkça hep seni düşünürüm Güzel olan, dolgun başaklardaki sarışın sevinçli Sonra cumartesi günleri gelir Sonra gökyüzü gelir hemen kurtulurum". Ahmed Arif - Hasretinden Prangalar Eskittim: > "Seni anlatabilmek seni. İyi çocuklara, kahramanlara. Seni anlatabilmek seni, Namussuza, halden bilmeze, Kahpe yalana. Ard-arda kaç zemheri, Kurt uyur, kuş uyur, zindan uyurdu Dışarda gürül-gürül akan bir dünya… Bir ben uyumadım, Kaç leylim bahar, Hasretinden prangalar eskittim".
Kültür ve Sanat
Milli Edebiyat döneminde hangi tür romanlar yazılmıştır?
Mesut Özil Türk mü Alman mı?
Misafirperverlik köylülerde neden daha yaygındır?
Marilyn monroe neden bu kadar çekici?
Milli Edebiyat Dönemi'nde şiirde aruz ölçüsü kullanılır mı?
Milliyetçilik ve vatanseverlik arasındaki fark nedir?
Mertcan bahar ve eşi kaç yaşında evlendi?
Miralay rütbesi kime ait?
Malezya'nın geleneksel kıyafeti nedir?
Metronomi nasıl kullanılır?