İkileme ve pekiştirme arasındaki temel farklar şunlardır:
Ayrıca, ikilemelerde derecelendirme anlamı yoktur, ancak pekiştirmelerde derecelendirme mümkündür
Pekiştirilmiş sözcükler bitişik yazılır. Örnekler: apaçık; büsbütün; çepeçevre; çırılçıplak; dümdüz; düpedüz; gömgök; güpegündüz; kapkara; kupkuru. Az sayıdaki bazı pekiştirilmiş sözcükler, yapılış yönünden farklılık gösterir ve bu tür sözcükler de bitişik yazılır. Örnekler: sapasağlam; yapayalnız; masmavi; kıpkırmızı.
Olumlu ve olumsuz pekiştirme örnekleri: Olumlu Pekiştirme: Bir öğrencinin ödevini zamanında teslim ettiğinde öğretmenin öğrenciyi övüp ona bir ödül vermesi. Öğretmen "otur" dediğinde oturan otistik bir çocuğun yer değiştirme davranışının ödüllenmesi. Olumsuz Pekiştirme: Bir arabanın emniyet kemeri takılı olmadığında alarm çalmaya başlar ve alarmın susturulması için emniyet kemeri takılması gerekir. Güzel yazı yazabilmesine rağmen özensiz ve kötü yazı çalışması yapan bir öğrencinin yazısının silinmesi ve öğrenciden tekrar yazmasının istenmesi. Olumlu ve olumsuz pekiştirme arasındaki fark: Olumlu pekiştirme, ortama hoşa giden bir uyaranın eklenmesiyle davranışın tekrarlanma olasılığının artmasıdır. Olumsuz pekiştirme, ortamdaki hoşa gitmeyen bir uyaranın çıkartılmasıyla davranışın tekrarlanma olasılığının artmasıdır.
Pekiştireç çeşitleri ve örnekleri: Olumlu Pekiştireçler: Nesnel Pekiştireçler: Oyuncak, yiyecek, madalya, ekstra oyun zamanı. Etkinlik Pekiştireçleri: Sevilen bir oyunu oynama, sinemaya gitme, parkta vakit geçirme. Sembol Pekiştireçler: Puanlar, jetonlar, yıldızlar. Sosyal Pekiştireçler: Övgü, baş okşama, tebrik etme. Olumsuz Pekiştireçler: İstenmeyen bir durumun veya uyarıcının, istenen davranış gerçekleştirildiğinde ortadan kaldırılması. İkincil (öğrenilmiş) pekiştireçler: Para, statü, not, başarı belgesi, boş zaman. Birincil (öğrenilmemiş) pekiştireçler: Yemek, içmek, uyku, korunma. Anında verilen pekiştireçler: Bir davranışın hemen ardından gelen ödül veya ceza. Aralıklı verilen pekiştireçler: Bir davranışın sonuçlarının daha sonradan ortaya çıktığı durumlar.
Pekiştirme, bir sözcüğe anlamını kuvvetlendirmek için ilaveler yapılması veya sözcüğün tekrarlanmasıdır. Türkçede başlıca beş çeşit pekiştirme vardır: Harf ile yapılan pekiştirme: Sözcüğün ilk hecesi alınıp sonuna "p, m, s, r" ünsüzlerinden biri getirilmesi ile oluşur. İkilemelerle yapılan pekiştirme: "Kara kara bulutlar", "yüce yüce dağlar" gibi. "Mi" soru edatı ile yapılan pekiştirme: "Güzel mi güzel araba" gibi. Kuralsız pekiştirmeler: "Darmadağın", "karmakarışık" gibi. Birleşik yazılan ikilemelerle yapılan pekiştirme: "Düpedüz", "kıskıvrak" gibi. Pekiştirmeli kelimeler cümle içerisinde hem sıfat hem de zarf olarak kullanılabilir.
Niteleme sıfatı ve pekiştirme sıfatı arasındaki temel fark, sıfatın işlevinde ve anlamın nasıl güçlendirildiğindedir: Niteleme sıfatları, isimlerin renk, durum, biçim gibi çeşitli özelliklerini belirterek onları daha ayrıntılı bir şekilde tanımlar. Pekiştirme sıfatları, niteleme sıfatlarının anlamını güçlendirmek ve vurgulamak için kullanılır. Özetle, niteleme sıfatları isimlerin niteliklerini belirtirken, pekiştirme sıfatları bu nitelikleri daha belirgin hale getirir.
Pekiştirme dört farklı yöntemle yapılabilir: 1. Sesli harfle başlayıp "m, p, r, s" harflerinden biriyle devam eden tekrar: Bu yöntemde sıfatın ilk sesli harfinden sonra bu harflerden biri getirilir ve sıfatın tamamı bu sesli harfin yanına tekrar yazılır. Örnekler: - Bembeyaz gömlek. - Dipdiri surat. - Tertemiz cadde. - Mosmor el. 2. İkileme (tekrarlama): Niteleme sıfatının iki defa arka arkaya yazılması. Örnekler: - Büyük büyük binalar. - Sıra sıra dağlar. 3. "Mi" soru edatı ile pekiştirme: Tekrarlanan sıfatın arasına "mı, mi, mu, mü" soru edatı getirilmesi. Örnekler: - Güzel mi güzel bir evi var. - Uzak mı uzak bir yolculuğa çıktık. 4. Yakın anlamlı sözcüklerin yan yana getirilmesi: Örnekler: - Yalan yanlış bir hikaye anlattı. - Doğru dürüst kelimeler kullanmazdı.
Pekiştirme sözcüklerinin yazımı, genellikle bitişik olarak yapılır. Bazı örnekler: apaçık; büsbütün; çepeçevre; çırılçıplak; dümdüz; düpedüz; gömgök; güpegündüz; kapkara; kupkuru. İkilemelerle kurulan pekiştirme sözcükleri de mevcuttur. Örneğin: mavi mavi; ince ince; ayrı ayrı. Sözcüklerin ilk hecesine "m, p, r, s" harflerinin getirilmesi ile de pekiştirme yapılabilir. Örneğin: yeşil - yemyeşil; sarı - sapsarı; koyu - kopkoyu; mavi - masmavi. Sözcüklerin ilk hecesine farklı ekler getirilerek de pekiştirme yapılabilir. Örneğin: darmadağın; paramparça; sırılsıklam; çırılçıplak.
Blog
Raja ne demek?
Pekiştirme ve ikileme arasındaki fark nedir?
Pakistan neden yeşil bayrak kullanıyor?
Past simple ile ilgili cümleler nasıl kurulur?
Patience ne demek?
On ve above farkı nedir?
Regal marka duvar saati nerenin malı?
Poligon atış poligonu güvenli mi?
Pre intermediate hangi seviye?
Oluş ve durum fiillerine örnek verir misin?
Pet şişeler hangi geri dönüşüm kutusuna atılır?
Omaygat ne anlama gelir?
Orada kelimesinde hangi ses olayı vardır?
Pembe Kuvars hangi çakraya iyi gelir?
Ortaöğrenim nasıl yazılır TDK?
Pleksus Türkçe karşılığı nedir?
Oğlak burcu teraziye nasıl davranmalı?
Portbebe ve ana kucağı aynı mı?
Private ve personal arasındaki fark nedir?
Osmanlı alfabesinde neden 36 harf var?
Oksimorfizm ne demek?
Rahibe ve papaz aynı şey mi?
Rafine ne demek?
Osmanlı'da kullanılan eski alfabenin adı nedir?
Pulbiber ve karabiber nasıl yazılır?
Re'y ve içtihat ne zaman sistemleşti?
Orta Asya ve Türkistan aynı mı?
Racon ve kabadayılık aynı şey mi?
Osmanlıda kaf harfi nasıl okunur?
Oktay Türk ismi mi?
Proto ne demek?
Profesör kısaltması nasıl yazılır?
Paranın gözü kör olsun ne demek?
Pot kırmak deyimi nereden gelir?
Pavyon ne anlama gelir?
Push ne anlama gelir?
OKL ne demek?
Punishment nasıl okunur?
Osmanlı'da dövme neden yasaktı?
Para bulmak neye işarettir?