Müteselsil ve müşterek sorumluluk arasındaki temel fark , borçlunun borcun ne kadarından sorumlu olduğu noktasında toplanır
Örneğin, dört borçlu varsa ve toplam borç 4 TL ise:
Müteselsil borçluluk, birden çok borçlunun, her birinin borcun tamamından alacaklıya karşı sorumlu olduğu bir borç ilişkisi türüdür. Müteselsil borçluluğun doğuşu, hukuki işlem ve kanun olmak üzere iki şekilde gerçekleşir: Hukuki işlem: Birden çok borçlu, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğinde müteselsil borçluluk doğar (TBK m. 162/I). Kanun: Sadece kanun hükmünün öngördüğü hallerde de müteselsil borç ilişkisi oluşabilir (TBK m. 162/II). Müteselsil borçlulukta dış ve iç ilişki bulunur: Dış ilişki: Alacaklı ile borçlular arasındaki ilişkidir. İç ilişki: Müteselsil borçluların birbirleriyle olan ilişkisidir. Müteselsil sorumluluk ise, bir zararın tümünden, birden fazla kişinin ayrı ayrı sorumlu tutulması halidir.
Müteselsilen borçluluk, borcun tamamının alacaklıya ödenmesi ile sona erer. Borcun sona erme şekilleri: Borcu tamamen veya kısmen ifa etmek. Takas yapmak. Alacaklının borçlulardan biri lehine borcun tamamından feragat etmesi. Zamanaşımı veya ibra. Borçluların kendi aralarında yaptıkları anlaşmalar ise alacaklıyı bağlamaz.
Müteselsil borçlulukta alacaklının seçim hakkı, borcun tamamı için tüm borçlulara birlikte başvurabilme, içlerinden herhangi birine tek başına başvurabilme ve sıra gözetmeden dilediğinden tahsilat yapabilme şeklindedir. Alacaklı, müteselsil borçlulardan dilediğine, örneğin ekonomik durumu iyi olana başvurabilir. Alacaklının bazı müteselsil borçlularla anlaşarak onların lehine hareket etmesi mümkündür, ancak bu durum diğerlerinin zararına olamaz.
Müteselsil sorumluluk, mahkeme kararında genellikle şu şekilde belirtilir: 818 sayılı (mülga) Borçlar Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, "Birden ziyade kimseler birlikte bir zarar ika ettikleri takdirde müşevvik ile asıl fail ve fer’an methali olanlar, tefrik edilmeksizin müteselsilen mesul olurlar". 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesi uyarınca, "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır". Müteselsil sorumlulukta, zarar gören tazminat davasını, en sağlam ispat araçlarına sahip olduğu zarar verene karşı açabileceği gibi, tazminatı ödeme gücü en fazla olan zarar verene karşı da açabilir.
Müteselsil sorumlular, bir borcun tamamından birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlardır. Müteselsil sorumlulara bazı örnekler: Ortaklar: Bir iş ortaklığı kuran kişiler, kurdukları ortaklığın borçlarından müteselsil sorumlu olurlar. Sigorta sözleşmesi tarafları: Aracı zarar gören kişi, zararının giderilmesini zarar veren kişiden isteyebileceği gibi, onun sigortacısından da isteyebilir. Mirasçılar: Mirasçıların, miras bırakanın borçlarına ilişkin sorumlulukları müteselsil sorumluluk kapsamına girer. Mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler: Vergi beyannamelerini imzalayan meslek mensupları, beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaından mükellefle birlikte müteselsil sorumlu tutulurlar.
Kira sözleşmesinde müşterek ve müteselsil sorumluluk azami miktarı, kefilin kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirttiği, sorumlu olacağı en yüksek tutarı ifade eder. Azami miktarın sözleşmede belirtilmemesi durumunda, kefilin sorumluluğu sadece kira sözleşmesi süresi ile sınırlı olur ve kefil, sözleşmede kararlaştırılan kira süresi boyunca kiracının tüm borçlarından sorumlu tutulabilir. Ayrıca, kefilin sorumluluğu 10 yılı aşamaz. Kefilin sorumluluğunun kapsamı ve sınırlarını belirlemek için kira sözleşmesinin ve kefalet sözleşmesinin detaylı bir şekilde incelenmesi gereklidir. Kira sözleşmeleri ve kefalet sözleşmeleri hukuki belgeler olup, bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık alınması önerilir.
Kira kontratında müşterek ve müteselsil kefilin sorumluluğu şu şekilde açıklanabilir: Müşterek Kefalet: Bu durumda, kiralayan öncelikle kiracının kendisinden borcu talep eder. Müteselsil Kefalet: Bu durumda, kiralayan isterse doğrudan kefilden borcu talep edebilir. Kefilin sorumluluğu, kira sözleşmesinde ve Borçlar Kanunu'nda belirtilen hükümlere tabidir. Kefilin sorumluluğu aşağıdaki durumlarda sona erer: Kira sözleşmesinin sona ermesi; Borcun ödenmesi; Kefalet süresinin dolması.
Hukuk
Okulda sigara içmek suç mu?
Nöbetçi noterlik uygulaması devam ediyor mu?
Mütevelliler kimler olabilir?
Online hakimlik eğitimi işe yarar mı?
Nitelik kodu 1100 ve 1103 nedir?
Miras kalan ev 3 kişi arasında nasıl paylaşılır?
Mükellefin vergi dairesine kayıtlı olduğunu gösteren belge nedir?
Monaco ülke profili nedir?
Mirasta ivaz ne demek?
Nitelik kodu 7329 ve 7363 aynı mı?
Mühendisler neden işçi statüsünde?
MSÜ kadın subay ne iş yapar?
Mühendisler yeşil kart alabilir mi?
Okullarda kantin kirası nasıl hesaplanır?
Mücbir sebep halleri nelerdir?
Ortaklığın Gideri davasında mahkeme giderleri nasıl paylaştırılır?
Muvazzaflık rütbesi ne zaman verilir?
Orman Genel Müdürlüğü atamaları nasıl yapılır?
Oda aidatları ödenmezse meslek odası ne yapar?
Müteahhitlik belgesi için mühendis ortaklığı nasıl yapılır?
MİT alımlarında yaş sınırı var mı?
Muhabirat bölümü ne iş yapar maaşı?
Nüfus müdürlüklerine hangi personel alınır?
Oj Simpson neden serbest bırakıldı?
Organize suç örgütlerine yönelik hücre operasyonu nedir?
Mirasta karşılıklı feragat nasıl yapılır?
Müflisin mallarına ne olur?
Müşterek ve müteselsil hak sahibi ne yapmalı?
Noter yerine PTT'den ihtarname çekilir mi?
Muhdesatın aidiyeti kesinleşmeden icraya konulamaz mı?
Orman kanunları ne anlatıyor?
Ombudsman ne iş yapar?
Müktesep hak ve müktesebat farkı nedir?
Nafaka davasında karşı dava nasıl açılır?
Nafakanın iptali mi kaldırılması mı?
Onam ne demek?
Nişancının yetkileri nelerdir?
Mükerrer borçtan dolayı icra takibi yapılabilir mi?
Mtp milliyetçi Türkiye partisi ne zaman kuruldu?
Mutlak muvazaa ne demek?