Normlar hiyerarşisi , hukuk kurallarının geçerlilik ve üstünlük sırasına göre düzenlenmiş sistematik yapısını ifade eder. Her norm, kendisinden üstte yer alan norma aykırı olamaz; aykırılık durumunda alt norm geçersiz sayılır veya iptal edilir
Normlar hiyerarşisinin temel basamakları :
2017'den sonra Türkiye'deki normlar hiyerarşisi, özellikle Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) eklenmesi ile değişti. Yeni hiyerarşi şu şekilde oluştu: 1. Anayasa. 2. Uluslararası antlaşmalar. 3. Kanun. 4. Kanun hükmünde kararname. 5. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi. 6. Tüzükler. 7. Yönetmelikler. Bu değişiklikle birlikte, CBK'lar kanunlarla aynı düzeyde yer aldı, ancak kanunların altında bir konuma sahip oldu.
Kurallar ve normlar arasındaki temel farklar şunlardır: Yazılılık: Kurallar genellikle yazılıdır, normlar ise yazılı değildir. Uygulama Alanı: Kurallar, belirli bir organizasyon veya kurum içinde uygulanır (örneğin, bir fabrikada sigara içmeme kuralı). Yaptırım: Kuralların ihlali durumunda yaptırımlar (cezalar) vardır. Değişebilirlik: Normlar, toplumun dinamik yapısı gereği zaman içinde değişebilir.
Eğitim terimi olarak norm, gruptaki etkileşim sürecinde ortaya çıkan ve üyelerin grup içinde nasıl davranacaklarını belirleyen kural ve beklentiler bütünüdür. Ayrıca, eğitim-öğretim terimi olarak normun diğer anlamları şunlardır: Felsefe, psikoloji, sosyoloji ve mantık terimi olarak: Yargılama ve değerlendirmelerin yapıldığı ölçüt, uyulması gereken kural. Hukuk terimi olarak: Kural olarak benimsenmiş, yerleşmiş ilke veya yasaya uygun durum, düzgü. Matematik ve geometri terimi olarak: Bir vektörün boyu veya uzunluğu. Belediyecilik ve kamu yönetimi terimi olarak: Kural olarak benimsenmiş, yerleşmiş ilke veya kanuna uygun durum. Satranç terimi olarak: Belli bir başarının FIDE tarafından onaylanması.
Anayasa, normlar hiyerarşisine göre en üstün normdur. Tüm hukuk kuralları, Anayasa'ya uygun olmak zorundadır.
Anayasa ve kanun hiyerarşisi şu şekildedir: 1. Anayasa. 2. Kanunlar. Özetle, anayasa kanunlardan üstündür; çünkü anayasa, kurucu iktidarın iradesinin bir ürünüdür ve kurucu iktidar, organlar hiyerarşisinde yasama organının üstünde bulunmaktadır.
Hiyerarşide daha üstün olan normlar şu şekildedir: Anayasa, diğer tüm normların üstündedir. Temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası antlaşmalar, kanunlara üstündür. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, kanun varsa uygulanmaz, ancak kanun yoksa geçerlidir. Diğer normların hiyerarşik sıralaması şu şekildedir: 1. Anayasa 2. Uluslararası antlaşmalar 3. Kanunlar 4. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri 5. Tüzükler (artık yürürlükte değil) 6. Yönetmelikler. Bir normun geçerli olabilmesi için, kendinden üstteki norma aykırı olmaması gerekir.
Hiyerarşi tablosu, bir birey veya ailenin çevreleriyle arasındaki kişisel ve sosyal ilişkileri gösteren bir grafiktir. Ayrıca, organizasyon hiyerarşisi olarak da, bir sistemin, organizasyonun veya konseptin öğelerini en yüksek konumundan en düşüğe doğru tanımlamak için kullanılan bir araç olarak tanımlanabilir.
Hukuk
Ortaklığın Gideriilmesi davasında karşı dava nasıl açılır?
Muvafaakatnameyi kimler verebilir?
Normlar hiyerarşisi nedir?
Ofis tapulu ev ne demek?
Numarataj ID nedir?
Mustafa Sarıgül kaç dönem milletvekili?
Nihal candan kaç yıl ceza aldı?
Oda kayıt belgesi nasıl alınır?
MYK belgesi NR onaylı ne demek?
Müdafa-i hukuk ne demek?
Muris Muvazaasında tanık dinlenir mi?
Mirasçı kendi payını devredebilir mi?
Müteselsilen borçluluk nasıl sona erer?
NTS sonucu riskli çıkarsa ne yapılır?
Muharrem İnce neden CHP'ye geri dönmedi?
Nafaka ödenmediği takdirde tazyik hapsine karar verilir mi?
NATO ve NATO üyesi ülkeler arasındaki fark nedir?
Milli Mücadele'ye karşı çıkan cemiyetler kimlerdir?
Müteselsil ne demek?
Muhakeme nedir?
Müşteri temsilcileri ne iş yapar?
Müstahsıl makbuzu fatura yerine geçer mi?
Orman Kanunu'na göre ormanlar kaça ayrılır?
Nüfus bilgilerimiz hangi bölümde bulunur?
Muris muvazaası ile genel muvazaa arasındaki fark nedir?
Muvazzaf asker kaç yıl görev yapar?
Nitelikli güveni kötüye kullanma nedir?
Muhtarlıklar hangi yönetim birimine bağlıdır?
Müşteki duruşmada ne yapar?
Münhasırlık şartı ne anlama gelir?
Miras yoluyla edinilen mal evlilik içinde satılırsa ne olur?
Nüfus cüzdan sureti kaç yıl geçerli?
Nargile içmek kaç yaşında yasak?
Mütekabillik ilkesi neden önemlidir?
Nereden Buldun Yasası ne zaman çıktı?
Muvakkat haciz ne demek?
Mobesa kamera kayıtlarını kimler izleyebilir?
MoU ve sözleşme arasındaki fark nedir?
Ordu AK Parti adayı Enver Yılmaz seçimi kazandı mı?
Mülkiyet ne zaman kazanılır?